WACHIMBAJI MADINI SINGIDA WAASWA KUEPUKA MIGOGORO NA KUZINGATIA SHERIA ZA UCHIMBAJI

Na Glory Kimaro

Mkuu wa Mkoa wa Singida, Mhe. Halima Dendego, amewataka wachimbaji wadogo wa madini na wadau wa sekta hiyo kuzingatia sheria, kuepuka migogoro na kutumia teknolojia za kisasa katika shughuli za uchimbaji ili kuongeza tija na mchango wa sekta ya madini katika uchumi wa mkoa. Wito huo umetolewa wakati wa kikao kilichofanyika katika Ukumbi wa Mikutano wa Ofisi ya Mkuu wa Mkoa wa Singida, kwa lengo la kusikiliza kero na changamoto zinazowakabili wachimbaji, pamoja na kuweka mikakati ya kuimarisha mazingira ya uwekezaji katika sekta hiyo.

Akizungumza katika kikao hicho, Mhe. Dendego amesema Serikali inaendelea kuweka mazingira wezeshi kwa wachimbaji kufanya shughuli zao kwa usalama na kwa mujibu wa sheria, akisisitiza kuwa migogoro inadhoofisha shughuli za uzalishaji na kuchelewesha maendeleo. Amewahimiza wachimbaji kutumia huduma za msaada wa kisheria kabla ya kusaini mikataba ya uwekezaji, kufuata taratibu rasmi za uuzaji wa madini na kuepuka utoroshaji wa madini ili kuhakikisha Serikali na wachimbaji wananufaika. Aidha, amewataka kuwekeza mapato wanayopata katika elimu, kilimo na shughuli nyingine za kiuchumi zitakazoboresha maisha yao na kuchochea maendeleo ya Mkoa wa Singida.

Kwa upande wake, Afisa Madini Mkazi wa Mkoa wa Singida, Mhandisi Sabai Nyansiri, amesisitiza umuhimu wa kumaliza migogoro na kuimarisha ushirikiano miongoni mwa wachimbaji ili kukuza sekta hiyo. Naye, mwakilishi wa Umoja wa Vyama vya Wachimbaji Wadogo wa Madini mkoani Singida ameeleza kuwa matumizi ya teknolojia, upatikanaji wa umeme wa kutosha, mitambo ya kisasa na mafunzo ya kitaalamu ni miongoni mwa hatua muhimu za kuongeza uzalishaji na kuimarisha ushindani wa wachimbaji wa mkoa huo.

Katika hatua nyingine, kikao hicho kimeangazia umuhimu wa kuhamasisha wachimbaji kujiunga na Bima ya Afya kwa Wote, kutokana na hatari zinazoweza kujitokeza katika shughuli za uchimbaji madini. Mkuu wa Mkoa amesisitiza kuwa uwekezaji katika afya za wafanyakazi ni muhimu katika kulinda maisha yao na kuimarisha uzalishaji, huku akiwataka wadau kuhakikisha wafanyakazi wa migodini wanapata huduma za afya wanapozihitaji.

Aidha, Mkuu wa Mkoa wa Singida ameongoza kikao cha maandalizi ya Siku ya Utalii na Utamaduni Mkoa wa Singida, kinachotarajiwa kuzinduliwa rasmi Desemba 2026 na kuadhimishwa kila mwaka. Kikao hicho, kilichowakutanisha viongozi wa mkoa na wilaya, wakurugenzi wa halmashauri pamoja na wadau wa utalii, kimejadili mikakati ya kutangaza vivutio vya utalii, fursa za uwekezaji na urithi wa kitamaduni wa Singida, kwa lengo la kukuza utalii, kuimarisha uchumi wa mkoa na kuhifadhi maadili na mila zenye manufaa kwa jamii.

WAKULIMA SINGIDA KUNUFAIKA NA HUDUMA ZA UGANI KUPITIA WAKALA MPYA NAESA

Na Glory Kimaro

Katika kuimarisha tija ya uzalishaji wa mazao, kupunguza upotevu baada ya mavuno na kuongeza kipato cha wakulima, Mkoa wa Singida umepokea Wakala ya Taifa ya Huduma za Ugani, taasisi inayolenga kuimarisha usimamizi wa maafisa ugani na kusogeza huduma za kitaalamu karibu zaidi na wakulima.

Akizungumza wakati wa ugeni kutoka Wizara ya Kilimo uliofika katika Ofisi ya Mkuu wa Mkoa wa Singida kwa ajili ya kuitambulisha wakala hiyo, Katibu Tawala Mkoa wa Singida, Bw. Rodrick Mpogolo, amesema wakulima wanahitaji elimu na teknolojia zitakazowawezesha kuongeza thamani ya mazao yao na kupunguza upotevu unaotokea baada ya mavuno.

Bw. Mpogolo amesema wakulima wanapokosa maarifa ya kuhifadhi na kuongeza thamani ya mazao, hupoteza sehemu ya manufaa ya uzalishaji wao. Ameeleza kuwa kupitia wakala hiyo na ushirikiano na taasisi nyingine, Serikali inatarajia kuimarisha mifumo ya masoko ili wakulima wapate uhakika wa kuuza mazao yao na kunufaika na jasho lao badala ya kukatishwa tamaa na changamoto za masoko na walanguzi.

“Sekta ya kilimo ina fursa nyingi za ajira kuliko ambavyo watu wengi wanavyofikiri. Vijana wanaomaliza vyuo na kusema hawana ajira wanapaswa kutambua kuwa kilimo kinaweza kuwa chanzo kikubwa cha ajira na kipato, iwapo kitaendeshwa kwa tija,” amesema Bw. Mpogolo, huku akihimiza maafisa ugani kusimamia kwa karibu utekelezaji wa majukumu yao.

Amesisitiza kuwa sekta ya kilimo ina fursa nyingi za ajira na kujiajiri, hususan kwa vijana wanaohitimu katika vyuo mbalimbali, akiwataka maafisa ugani kufanya kazi kwa karibu na wakulima ili kuongeza tija na kuimarisha mnyororo wa usimamizi wa shughuli za kilimo mkoani humo.

Kwa upande wake, Kaimu Mkurugenzi Msaidizi wa Sehemu ya Rasilimali Watu kutoka Wizara ya Kilimo, Bi. Agnes Hugo, amesema Wakala ya Taifa ya Huduma za Ugani imeanza rasmi kutekeleza majukumu yake Julai 1, 2026, ikiwa na lengo la kusimamia kwa karibu maafisa ugani ili kuongeza tija ya uzalishaji na kipato cha wakulima. Ameeleza kuwa usimamizi huo ukiimarika, wakulima watanufaika na uzalishaji bora huku halmashauri zikitarajiwa kunufaika kiuchumi.

Naye Kaimu Katibu Tawala Msaidizi Sehemu ya Uzalishaji na Uchumi Mkoa wa Singida, Bw. Lucas Peter Mkuki, amesema uwepo wa wakala hiyo ni fursa muhimu kwa mkoa, kutokana na maeneo makubwa yanayofaa kwa shughuli za kilimo. Ameeleza kuwa usimamizi mzuri wa uzalishaji utaongeza upatikanaji wa malighafi kwa ajili ya viwanda, kuongeza kipato cha wananchi na kuchochea uzalishaji wenye tija, hususan katika zao la alizeti ambalo ni muhimu kwa uchumi wa Singida.

Aidha, Afisa Kilimo Mkoa wa Singida, Bw. Somboi Halord, ameeleza kuwa kuimarika kwa huduma za ugani kunatarajiwa kuchangia usalama wa chakula kwa kuimarisha uzalishaji wa mazao na kuwawezesha wakulima kupata elimu inayohitajika katika shughuli zao za kilimo.

Uanzishwaji wa Wakala ya Taifa ya Huduma za Ugani unalenga kuimarisha usimamizi na utoaji wa huduma za ugani nchini. Kwa wakulima wa Singida, huduma hizo zinatarajiwa kusaidia kuongeza tija, kupunguza upotevu wa mazao, kuboresha thamani ya bidhaa za kilimo na kuimarisha upatikanaji wa masoko, hatua zinazoweza kuongeza kipato cha kaya, kuchochea upatikanaji wa malighafi kwa viwanda na kuimarisha usalama wa chakula.

ZAIDI YA MILIONI 887 KUNUFAISHA VIKUNDI 41 KUPITIA TARURA SINGIDA

Na Glory Kimaro

Katika kuhakikisha wananchi wanashiriki moja kwa moja katika maendeleo ya kiuchumi na kunufaika na rasilimali zinazotengwa kwa ajili ya maendeleo ya maeneo yao, Serikali kupitia Wakala wa Barabara za Vijijini na Mijini (TARURA) Mkoa wa Singida imetenga Shilingi milioni 887.4 kwa mwaka wa fedha 2026/2027 kwa ajili ya Mpango wa Matengenezo ya Kawaida ya Barabara kwa Kutumia Vikundi vya Kijamii (CBRM), unaolenga kuimarisha miundombinu ya barabara na kuongeza fursa za ajira na kipato kwa wananchi.

Akizungumza wakati wa kikao cha mpango huo kilichofanyika katika Ukumbi wa Ofisi ya Mkuu wa Mkoa wa Singida, Mkuu wa Mkoa wa Singida, Mhe. Halima Dendego, amesema mpango huo ni hatua ya utekelezaji wa vitendo wa Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050, inayolenga kujenga uchumi endelevu na jumuishi unaogusa makundi mbalimbali katika jamii, hususan vijana na wanawake.

Mhe. Dendego amesema awali kazi za matengenezo ya kawaida ya barabara zilikuwa zikifanywa na wakandarasi wakubwa, hali iliyosababisha sehemu ya fedha zilizotengwa kwa ajili ya kazi hizo kutonufaisha moja kwa moja wananchi wa Singida. Ameeleza kuwa kupitia CBRM, fedha hizo zitazunguka ndani ya mkoa, kuongeza kipato cha vikundi na kuchochea shughuli nyingine za kiuchumi katika jamii.

Aidha, amevitaka vikundi 41 vilivyosajiliwa kufanya kazi kwa bidii, uadilifu na weledi, kutunza vitendea kazi vilivyokabidhiwa na kutumia fursa hiyo kukuza uwezo wao hadi kuanzisha kampuni kubwa zitakazoweza kushindana na kupata kazi hata nje ya mkoa. Amesisitiza kuwa ushiriki wa wananchi katika matengenezo ya barabara utasaidia pia kuzuia uharibifu mkubwa unaoweza kuongeza gharama za Serikali.

“Tunaposema uchumi, unawagusa watu, na ili uwe endelevu na jumuishi, lazima uguse yale makundi maalumu katika jamii. Kupitia programu hii ya TARURA, tumeanza kuitekeleza Dira ya Taifa 2050 kwa vitendo. Haya ni mabadiliko makubwa ya kiuchumi,” amesema Mhe. Dendego.

Kwa upande wake, Meneja wa TARURA Mkoa wa Singida, Mhandisi Claver Mwinuka, amesema fedha hizo zimetengwa kwa ajili ya utekelezaji wa mpango huo katika Halmashauri za Iramba, Mkalama, Manispaa ya Singida na Halmashauri ya Wilaya ya Singida. Ameeleza kuwa vikundi 41 vimesajiliwa, ambapo 10 vinatoka Manispaa ya Singida, 10 Halmashauri ya Wilaya ya Singida, 15 Iramba na sita Mkalama. Kila kikundi kitatunza barabara yenye urefu wa takribani kilomita tatu hadi 10, kulingana na hali na mahitaji ya eneo husika.

Mhandisi Mwinuka ameongeza kuwa shughuli zitakazofanywa na vikundi hivyo ni pamoja na kufyeka nyasi, kusafisha mitaro, kuondoa vichaka na uchafu, kurekebisha mabega ya barabara na kufanya matengenezo mengine ya kawaida kwa maelekezo ya TARURA. Amebainisha kuwa mpango huo utasaidia kupunguza uharibifu wa barabara, kuimarisha usalama wa watumiaji na kuhakikisha barabara zinapitika kwa muda mrefu zaidi, huku vikundi vikipewa vitendea kazi vya msingi ili kuimarisha usalama wao kazini.

Nao wawakilishi wa vikundi nufaika hivyo wameahidi kutekeleza majukumu yao kwa bidii na weledi ili kuboresha barabara walizopangiwa na kuongeza kipato cha wanachama wao. Aidha, wamesema fursa hiyo itawawezesha kujikwamua kiuchumi, kutengeneza ajira kwa wengine na kushiriki kikamilifu katika maendeleo ya maeneo yao.

Kikao hicho kilihusu mradi mpya wa matengenezo ya kawaida ya barabara kupitia TARURA, unaohusisha vikundi 41 vinavyoundwa na wanawake, vijana na watu wenye mahitaji maalumu. Mradi huo ulilenga kusainiwa kwa mikataba kati ya TARURA na vikundi husika pamoja na kukabidhiwa vitendea kazi kwa ajili ya kufanya usafi wa barabara na matengenezo madogomadogo ili kuhakikisha barabara zinakuwa salama na zinapitika.

Kupitia mpango huo, wananchi wa Singida wanatarajiwa kunufaika na barabara zinazopitika na kuwa salama mwaka mzima, kupungua kwa gharama na usumbufu wa usafiri, kuimarika kwa shughuli za kiuchumi na kuongezeka kwa ajira na kipato kwa vijana na wanawake. Kikao hicho kimehusisha pia kusainiwa kwa mikataba kati ya TARURA na vikundi husika pamoja na maonesho ya vitendea kazi vilivyotolewa kwa ajili ya utekelezaji wa mpango huo. Pia kimehusisha viongozi wa mkoa na wilaya, wakurugenzi wa halmashauri, viongozi wa taasisi na wawakilishi wa vikundi. Kwa Ujumla kikao kimejadili umuhimu wa ushirikiano katika kuhakikisha barabara zinatunzwa ipasavyo.

Mpango huo unatarajiwa kuimarisha usalama na upatikanaji wa barabara, kuongeza fursa za kiuchumi na kuchangia utekelezaji wa Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050.